बैतडी
बैतडीको पाटन नगरपालिका–८ अनारखोली स्थीत सडक विभाग अन्तरगतको यान्त्रीक कार्यालयका लागि वषौँ पहिला बनाएको भौतिक संरचना अलपत्र अवस्थामा रहेको छ । ५वटा घर सहित ०४२ सालमा बनाइएको उक्त भवन संरचना अलपत्र अवस्थामा हुदाँ घर जिर्ण बन्नुका साथै पर्खाल, बगैँचा, घेरबार र घरभित्रका सामानहरु सखाप हुन थालेकाछन् । विगतमा बझांग जिल्लाका लागि सडक सम्वन्धीको काम अनारखोलीबाटै हुने गर्दथ्यो । उतिबेला यहाँ कर्मचारीहरु बसोबास गर्नुका साथै कार्यालय सञ्चालनमा थियो । २०५८ सालमा तत्कालिन विद्रोहीपक्ष माओवादीले आक्रमण गर्दै घरहरुमा क्षति पु¥याएको थियो । पुनः ०६१ सालमा बाँकी संरचनामा क्षति नि पु¥याउदा भौतिक संरचना क्षयीकरण हुन थालेको हो ।
अहिले उक्त संरचनाको रेखदेख गर्न भन्दै १जना कार्यालय सहयोगी राखिएको छ । बझाङ्ग जिल्लाको लिम घर भएका ४२ वर्षीय लालसिंह बोहरा कार्यालय सहयोगीको रुपमा काम गर्दै आएकाछन् । उनले जस्तापाताको एक झुप्रो बनाएर श्रीमती सहित बसोबासको व्यवस्था गरेका छन् । उनलाई ज्यालादारी कामदारका रुपमा सडक विभाग बझाङ्ग कार्यालयबाट मासिक ज्याला रकम प्रदान गरिदैँ आएको छ । १८बर्षको कलिलो उमेरमा तत्कालिन चौकिदार पदमा करार नियुक्त लिई काम गरेका बोहरालाई यस संरचनाको अधिकांश कथाव्यथा बारे जानकारी छ ।
उनि भन्छन्, “२०५८साल चैत १२ गते दिउँसो माओवादी हुँ भन्दै आएको केहि अपरिचित व्यक्तिले प्रज्वलनसील पदार्थ छर्कदै कार्यालयमा आगो लगाइदिए । भवन जलेर नष्ट हुदैँगर्दा नजिकै ठुलो रुख ढलेको आवाज सुनियो र सेनाले हतियार पड्काएको भन्दै उनिहरु भागेका थिए । अर्को पटक ०६१ सालमा राति ८बजेको समय थियो ७ जना व्यक्तिहरु हतियार सहित ट्रकमा आए, उनिहरुले पुग्ने वित्तिकै संरचना जलाइहाले ।” माओवादीले जलाएको संरचना मध्ये धेरथोर पुर्ननिर्माण गरिएको उनले बताए ।
सडक विभागले अनारखोलीमा बनाएको संरचना सरकारी निकायले प्रयोग गरेमा वा निजि स्तरलाई व्यवसाय गर्न लिजमा दिए सुरक्षा हुने स्थानियबासी बताउँछन् । यहाँ उद्योग संचालन गर्न वा रिर्साट सञ्चालन गर्न सकिने सञ्चारकर्मी अमर भट्टराई बताउछन् । संरचना जिर्ण बन्नु भन्दा निजी क्षेत्रलाई लिजमा सुम्पीएको खण्डमा संरचनाको सुरक्षा हुनुका साथै रोजगारी समेत श्रृजना हुने उनको तर्क छ ।
मध्यमहाडी लोकमार्गको छेउमै रहेको उक्त ठाउँका उद्योग खोलिदाँ वा व्यवसाय सञ्चालन गर्न बैतडी, बझाङ्ग र डडेल्धुरा जिल्लाको पायक पर्ने ठाउँ हो । यहाँ ३–४ जिल्लाको संयुक्त डिभिजन कार्यालय समेत राख्न पायक पर्छ । वा निजि क्षेत्रलाई दिएमा व्यवसाय गर्न अत्यन्त सहज हुने देखिन्छ ।
यस संरचनाका बिषयमा हालसम्म कुनै सुनुवाई नभएको पाटन नगरपालिकाका नगर प्रमुख गौरीसिंह रावल बताउछन् । “यो संरचना कोरियन कम्पनीले सडक निर्माण गर्ने बेलामा बनाइएको हो । अहिले अलपत्र परेपछि कसैको चासो छैन्, निजी जमिन हो जस्तो लाग्छ, नापजाँच गरेर नगरपालिका अन्तरगत पर्ने जमिन भएमा केहि व्यवस्थापन गर्न सकिएला” उनले भने,“हालसम्म यस बिषयमा केहि कसैसंग छलफल भएको छैन् ।”
तर यसतर्फ कसैको ध्यान नगएपछि संरचना जिर्ण बन्दै गएको छ । यहाँ भवन, फर्निचर, खानेपानी, विद्युत, लगायतको सुविधा रहेकाछन् । साथै मध्यपहाडी लोकमार्गको छेउमै अवस्थीत रहेकाले महत्वपुर्ण संरचनाको रुपमा हेरिएको छ । तर यस्तै अलपत्र छाडीएमा केहि समयपछी संरचनाको अवशेष मात्रै देख्न पाइनेछ ।
यान्त्रीक कार्यालयमा आकस्मीक रुपमा सडक सुचारु गर्ने मेसिन राखिने, कार्यालय मार्फत अवरुद्ध सडक खोल्ने, मेसिनहरु मर्मत गर्ने उक्त कार्यालयमको मुख्य काम भएकाले त्यसतर्फ विभागको कुनै ध्यान छैन् । यस कार्यालयका लागि तोकिएका मेकानिकल प्राविधिक, इन्जीनियर तथा सहयोगीहरु कैलालीको बुडरमा बस्ने गरेको बुझिन्छ । उनिहरुका लागि अछाममा कार्यालय सार्ने भनिएपनि कर्मचारी बुडरमै बस्ने गरेको तर कामका बेला समेत मौन बस्ने गरेको जनगुनासो छ ।
