बैतडीमा भूकम्प प्रतिरोधी संरचना निर्माणमा छैन ध्यान

प्रदेश समाचार

Home
प्रदेश समाचार
बैतडीमा भूकम्प प्रतिरोधी संरचना निर्माणमा छैन ध्यान

बैतडीमा भूकम्प प्रतिरोधी संरचना निर्माणमा छैन ध्यान जिल्लाका मूख्य बजारहरु भूकम्पको जोखिममा रहेको प्राबिधिकहरु बताउछन् ।

कृष्ण बिष्ट बिहीबार, माघ १२, २०७९

बैतडी,
गत कात्तिकमा डोटी केन्द्रविन्दु भएर ६.६ म्याग्निच्युडको भूकम्प भएको गियो । उक्त भूकम्पबाट ६ जनाको ज्यान गएको थियो । दर्जनौ घरहरु भत्किएका थिए । मंगलबारमात्रै बाजुर केन्द्रबिन्दु भएर ५.९ म्याग्नेच्यूटको भूकम्पमा परी एक जनाको ज्यान गयो । उक्त भूकम्पका कारण पनि बाजुरा र बझाङमा दर्जनौ घरहरु भत्किएका छन् । मंगलबारको भूकम्पले सुदूरपश्चिमप्रदेशका सबै जिल्ला र छिमेकी देश भारतमा पनि यसको धक्का महसूस गरिएको थियो ।
भूकम्पीय मापनका हिसाबले ६ देखि ७ म्याग्केच्यूटका भुकम्पलाई मध्यमस्तरको भूकम्प भनिन्छ । ६ भन्दा सना भूकम्पलाई साना भुकम्प भन्ने गरिएको छ । मंगलबार गएको भूकम्पले पनि बाजुरासँगै छिमेकी जिल्लाहरु प्रभावित बनेका छन् । भूकम्पले तत्कालै मानव निर्मित भवन लगायतका संरचनाले क्षती पुर्याउने गर्दछ भने दीर्घकालिनरुपमा बाढी तथा पहिरोको जोखिम हुने गर्दछ ।
साना भूकम्पका कारणले पनि जनधनको क्षती भइरहदा नयाँ बन्ने गरेका संरचनामा सबैपक्षले ध्यान दिनुपर्ने देखिएको छ । बैतडीका मूख्य बजार क्षेत्रमा बनेका ठूला संरचनाहरु भूकम्पीय जोखिममा रहेका छन् । प्राबिधिकहरुका अनुसार नयाँ बनेका संरचनामा मापदण्डको पालना नहुने गरेको पाइएको छ । ३ तलाभन्दा ठुलो संरचना बनाउदा अनिवार्य माटो परिक्षण, नक्सा पास लगायतको प्रक्रिया आवस्यक पर्दछ तर बजार क्षेत्रमा पनि कुनै घरधनीले नक्सा पास तथा माटो परिक्षण लगायतको प्रक्रिया नपुर्याउने गरेको दशरथचन्द नगरपालिकाका इन्जिनियर जय सिंह बोहराले जानकारी दिए । ‘जिल्लामा ठूला संरचनाहरु बनीरहका छन्, प्रक्रिया अबलम्बन हुदैन, हामिले पटकपटक सूचना जारी गरेर नक्सापास गरेर मात्रै संरचना बनउन आग्रह गर्ने गरेका छौँ, तर केहि घरधनीहरुले बैंकीङ कारोबारका लागि मात्रै नक्सा पास गर्ने गरेका छन्,’ उनले भने ।
जिल्लाको सदरमुकाममा रहेका दशरथचन्द नगरपालिकाको गढी, गोठलापानी, शाहिलेक बजार र पाटन नगरपालिकाको पाटन बजार र खोडपे बजारमा बन्न लागेका संरचनाहरु भूकम्पीय जोखिममा रहेका छन् । पाटन बजार र खोडपे बजारमा बन्ने गरेका अधिकांस संरचनाहरु भूकम्पीय जोखिममा रहेका पाटन नगरपालिकाका सब–इन्जिनियर दिनेश ऐरले बताए । ‘बजार क्षेत्रमा आफ्नै तरिकाले घरहरु बनाउछन्, नगरपालिकामा नक्सा पासदेखि अन्य प्रक्रियामा आउदैनन्,’ उनले भने । घरको जग बसाल्ने देखि संरचना सम्पन्न भइसक्दासम्म प्राबिधिकहरुको सल्लाह लिनुपर्ने भएपनि उक्त प्रक्रियामा नआउने गरेको उनले बताए ।
जिल्लाकमा स्थानीयतहहरुले सेवाक्षेत्रभित्र रहेका घरहरुको अभिलेख संकलन गरीरहेका छन् । निर्माण गरिएका घरहरुको अवस्थाका बारेमा अभिलेखिकरण समेत गरिएको पाटन नगरपालिकाले जनाएको छ । अभिलेखिकरणका क्रममा अधिकांस संरचनाहरु भूकम्प प्रतिरोधी नरहेको नगरपालिकाले जनाएको छ । नक्सा पास नगरेपनि घरहरु निर्माणमा देखिएका कमी कमजोरीकोबारेमा घरधनीहरुलाई जानकारी गराउने गरिएको छ ।
सरकारी भवनहरु भुकम्प प्रतिरोधी नै हुने गरेको शहरी विकास तथा भवन डिभिजन कार्यालय बैतडीका प्रमुख लाल सिंह बिष्टले दाबी गरे । ‘हाम्रा मातहत बन्ने भवन तथा संरचनाहरु अनिवार्य भूकम्प प्रतिरोधी निर्माण गर्छौ’ उनले भने, ‘स्थानीय तह मातहत बन्ने संरचनाको बारेमा हामिलाई जानकारी छैन’
२०३७ सालमा बझाङ केन्द्रबिन्दु भएर ठूलो भूकम्प गएको थियो । त्यसपछिपनि २०५८ सालमा सुदूर पहाडमा ठूलो भूकम्प गएको थियो । त्यसबेला ठूलो जनधनको क्षती भएको थियो । यसरी बेलाबेला गएको भूकम्पका कारण ठुलो जनधनको क्षती भएपनि संरचना निर्माणमा भने ध्यान नदिने गरेको पाइएको छ ।

प्रकाशित मिति: बिहीबार, माघ १२, २०७९ ०७:५६

प्रतिक्रिया दिनुहोस्