बैतडी ।
बैतडीको पञ्चेश्वरका डुंगा चालक सुरेन्द्र चन्द नेपाल–भारत सिमानदी महाकालीमा डुंगा चलाएरै जिवनयापन गर्दै आएका थिए । गतवर्ष देखी उनले डुंगा सञ्चालन गर्न नपाउदाँ रोजिरोटी नै बन्द भएको छ ।
बैतडी स्थीत महाकाली नदीका ८ ओटा घाटहरु मध्ये अन्य ठाउँमा सहजै डुंगा सञ्चालनमा रहेपनी बिनायक घाटमा डुंगा सञ्चालन गर्न समस्या भएको छ ।
बिनायक घाटमा डुंगा चलाउन ६६ हजार राजश्व सहित २लाख रकम खर्च गरेका चन्दले डुंगा सञ्चालन गर्न नसकेका हुन् । उनले १लाख २०हजार बढी रकम डुंगा निर्माण गर्न लगानी गरेका छन् । काठबाट निर्मीत डुंगाको म्याद १बर्ष मात्रै हुने भएकाले डुंगा बिग्रदैँ गएको छ ।
पीडित चन्दले भने,‘गाउँपालिकाले खोलेको ठेक्कामा मैले ६६हजार रकम तिरेर डुंगा चलाउने अनुमती पाएको थिएँ तर डुंगा चलाउन खोज्दा भारतीय सिमा सुरक्षा बल(एसएसबी)ले रोक्ने गरेको छ । भारत प्रशासनको अनुमती चाहीयो भन्छन्, गाउँपालिकाको अनुमती देखाउदाँ मान्दैनन्, अन्य घाटहरुमा भने सहजै डुंगा चलेको छ । मैले पटक–पटक गाउँपालिकामा धाएपनि कुनै सुनुवाई भएको छैन् । मलाई अनुमतीका लागी तिरेको ६६हजार रकम फिर्ता गरिदिएपनि चित्त बुझाउने थिएँ ।’
गाउँपालिकालाई बुझाएको रकम फिर्ता गर्न नमिल्ने पञ्चेश्वर गाउँपालिकाले जनाएको छ । प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत कृष्ण बहादुर बोहराले भने,‘पीडित व्यक्ति हाम्रो कार्यालयमा धाउने गर्नुहुन्छ, उहाँ समस्यामा पनि हुनुहुन्छ, तर राजश्व तिरेको पैषा फिर्ता गर्न भने मिल्दैन् ।’
सिमानदी महाकालीका अन्य घाटहरुमा सहजै डुंगा सञ्चालनमा रहेपनी बिनायकमा डुंगा चलाउन नपाउनु दुखद पक्ष भएको पञ्चेश्वर गाउँपालिका अध्यक्ष गोरख बहादुर चन्दले बताए । उनले भने,‘विगतमा जिल्ला विकास समिति मार्फत ठेक्का खोल्ने गरिएकोमा पछिल्लो समय हामीले ठेक्का खोल्छौँ । अन्य घाटहरुमा ठेक्का परेका व्यक्तिले सहजै डुंगा चलाएका छन् । बिनायकमा मात्रै यस्तो समस्या आयो । यसका लागि जिल्ला प्रशासन देखी सम्बनधीत ठाउँहरुमा खबर गयौँ । तर समस्या सुल्झिएको छैन् । भारतीय जिल्ला प्रमुखको अनुमती खोजेकोमा कसरी के गर्ने समस्या भएको छ । यसका लागी प्रशासन लगायत माथील्लो निकायको भुमिका जरुरी देखिन्छ । भारतको चम्पावत जिल्लासंग जोडिएका घाटमा समस्या छैन् तर पिथौरागड संग जोडिएको घाटमा आएको पहिलो समस्या हो । अझैपनी कसरी समस्याको समाधान हुन्छ हामी प्रयासरत छौँ ।’
भारतीय नागरिकहरुले महाकाली नदिमा ट्यूव मार्फत मान्छे तारेर रकम असुल्ने गरेका कारण नेपाली नागरिकलाई डुंगा सञ्चालनमा रोक लगाएको बुझिएको छ ।
पञ्चेश्वर गाउँपालिकाले ठेक्का खोलेका डिम्बर, देवताल, ढोया र पञ्चेश्वर घाट तथा शिवनाथका घाटमा पनि सहजै डुंगा सञ्चालनमा छन् । यी घाटहरुबाट भारतबाट नेपाल आउने र नेपालबाट भारत जाने व्यक्ति र सरसामान ओसारपसार गर्ने गरिएको छ ।
