काठ र जस्तापाता प्रयोग गरि निर्माण गरिएको यो अस्थायी टहरा हो सुर्नया गाउँपालिका २ स्थित पत्ताल भुमेश्वर आधारभुत विद्यालयको । यो टहरामाुनी ३ साँघुरा कोठा छन् । जहा शिसुसहित एक कक्षादेखि पाँचसम्मका विद्यार्थीहरु बस्छन् । यतिमात्रै होइन, कक्षा सञ्चालन भइरहेकै कोठामा कार्यालय पनि छ । कार्यालयमा फर्निचरको नाममा एक टेबलबाहेक केही छैन ।
‘विद्यालयको भौतिक सम्पती भनेको यही टहरा नै हो, एउटै कोठामा तीन कक्षाका विद्यार्थीहरुलाई राखेका छौँ, विद्यालयका प्रद्यानाध्यापक दिपा बिष्ट भन्छिन्, ‘कार्यालय पनि कक्षा कोठामै छ, पठनपाठनमा निकै समस्या छ,’ ।
हिउदको समयमा विद्यार्थीहरुलाई पठनपाठन गराउन निकै समस्या हुने गरेको शिक्षिका लक्ष्मी बिष्टले बताइन् । ‘घाम परेको समयमा त बाहिर घाममा बसाउछौँ, नत्र तीन कक्षासम्म एकै कोठामा राख्नुपर्छ, कोठामा बस्न ठाउँ हुदैन,’ बिष्टले भनिन्, । चिसो पनि सुरु भएकाले विद्यार्थीहरुको पढाई प्रभावित हुने गरेको उनले बताइन् । विद्यालयमा प्रयाप्त शैक्षिक सामाग्री र कक्षा कोठा व्यवस्थापन नहुदा समस्या हुने गरेको छ ।
गाउँमा नजिक विद्यालय नभएपछि २०७२ सालमा स्थानीयहरुले श्रमदानबाट निर्माण गरिएको अस्थायी टहरामै हालसम्म कक्षा ५ सम्मको पढाई हुने गरेको छ । २०७५ सालमा पालिकाबाट विद्यालयले स्वीकृत पाएको थियो । उक्त विद्यालयमा करिब ८६ जना बालबालिका अध्याय गरिरहेको विद्यालयले जनाएको छ ।
कक्षा अनुपातमा भौतिक संरचना मात्रै होइन शिक्षक अभाव पनि रहेको छ । राहात तथा स्थायी वा संघीय अनुदानको शिक्षक नै छैनन् । हाल २ जना गाउँपालिका शिक्षकको रुपमा कार्यरत रहेका छन् भने २ जना शिक्षकलाई निजि विद्यालयले नै निजिश्रोतबाट तलव खुवाउने भन्दै नियुक्त गरेको छ । तर निजि श्रोतका शिक्षकहरुलाई नियमित पारीश्रमिक दिन नसकिएको विद्यालय व्यवस्थापन समितिले बताएको छ ।
२०७२ सालमा स्थापना गरिएको यो विद्यालयको स्वरुप परिवर्तन भएको छैन । स्थापनाकालदेखि हालसम्म भौतिक संरचनाको लागि माग भएपनि कुनै पहल प्रद्यानाध्यापक बिष्टले बताइन् ।
श्रमदानमा विद्यालयको टहरा निर्माण गरिएको भएपनि थप संरचना निर्माण गर्न नसकिएको विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष कृष्ण बहादुर बिष्टले बताए । ‘२०७५ सालमा सुर्नया गाउँपालिकाबाट फिल्ड निर्माणको लागि बजेट पाएका थियौँ, त्यसयता केही बजेट आएन,’ अध्यक्ष बिष्टले भने । विद्यालयको भवन निर्माणको लागि बेलाबेला माग गरिएको भएपनि कुनै सुनुवाई नभएको उनको गुनासो छ । ‘दुई पटक राष्ट्रपति शैक्षिक सुधार कार्यक्रमका लागि निवेदन पेश ग¥यौँ, गाउँपालिकासँग पनि नियमित माग गर्दै आएका छौँ,’ ।
किमगैर, घर्कटे, ग्वानी, गाडाइजर, सुन्धारन, थालापनी, कुर्कुट्या लगायतका टोलबाट बालबालिकाहरु अध्यायन गर्न उक्त विद्यालयमा आउने गरेका छ्न । साँघुरा कक्षा कोठामा दुई वा दुईभन्दा बढी कक्षाका विद्यार्थीहरुलाई एकै कोठामा बस्नुपर्दा असहज हुने गरेको छ । ‘विद्यालयमा डेस्कबेन्च नै प्रयाप्त छैनन्, साँघुरा कोठामा बस्नुपर्छ, विद्यालयमा शिक्षक समेत छैनन्,’ कक्षा ५ मा अध्यायनरत मनोज मानमती महरले भनिन् ।
चिसोको मौसममा बालबालिकाहरुको पढाई प्रभावित हुने गरेको छ । घाम लागेको समयमा बाहिर बसाउने गरेको भएपनि पानी पर्दा निकै असहज हुने गरेको शिक्षिक पार्वती बिष्टले बताइन् ।
वडा स्तरीय शिक्षा समितिका अध्यक्ष समेत रहेका वडा नं २ का वडा अध्यक्ष, गणेश बहादुर बिष्टले विद्यालयको समस्या सामाधानका लागि आफु सकारात्मक रहेको बताएका छन् । भौतिक संरचना र शिक्षक अभाव रहेको विद्यालयमा वडाबाट आवश्यक पहल चालिने अध्यक्ष बिष्टले बताए ।
उक्त विद्यालयमा आवश्यक रहेको भवन निर्माणको लागि प्रदेश सरकार समक्ष सिफारिस सहित अनुरोध गरिएको गाउँपालिका अध्यक्ष अमर बहादुर कुवँरले जानकारी दिए । ‘योजना छनौटका क्रममा प्रदेश सरकारसमक्ष भवन निर्माणको माग गरिएको छ, पालिकामा अहिले बजेट छैन, आवश्यक शिक्षक दरबन्दीको विषयमा गाउँपालिकाबाट आवश्यक पहल गर्छाैँ,’ अध्यक्ष कुवँरले भने । गाउँपालिकाका विद्यालयहरुमा समस्या सबै ठाउँमा रहेको बताउदै विस्तार सुधारको पहल भइरहेको अध्यक्ष कुवँरले बताए ।
