एकल महिलासँग भएको अवैध सम्बन्धबाट जन्मिएका बैतडीका ‘प्रकाश’ (नाम पपरवर्तन) आफन्तबाट पटक पटक ठगिएपछि नागरिकको हक माग्न अदालतको चक्कर लगाइरहेका छन् ।
बिहे गरी श्रीमती र एक वर्षकी छोरी हुर्काइरहेको बैतडीका प्रकाश (नाम परिवर्तन)आफ्नो बुवाको हक र अंश दावी गर्दै अदालतमा गोलचक्कर लगाइरहेका छन् । बुवाको नाम र हकदावीसहितको अंश माग्दै २ वर्षदेखि न्यायिक ढोका ढकढक्याइरहेका छन् । स्थानीय तह देखि प्रहरीसम्म पटक पटक धाउदै आएका प्रकाश गत वर्ष अदालतको ढोकामा पुगेका थिए ।
प्रकाशको जन्म २०५२ सालमा भएको हो । उमेरले २८ लागेका प्रकाश अहिले भविश्यलाई अनिश्चितताको भूमरीबाट निकाल्न धौडधुप गरिरहेका छन् ।
२०७७ सालमा बिहेगरी ल्याएकी श्रीमतीलाई गाउँका आफन्तले अर्कैको जिम्मा लगाइदिए । पहिलो श्रीमतीलाई अर्कैको जिम्मा लगाइदिएपछि दोश्रो बिहे गरेका प्रकाश घरमा बस्न नपाएपछि कोठा लिएर डडेल्धुरामा बस्दै आएका छन् । ‘यो घर तेरो होइन भनेर दिनै पिच्छे झगडा हुन थालेपछि बस्न सकेन, श्रीमती र छोरीलाई कोठामा लिएर बसालेको छु ।’ प्रकाश भन्छन् ।
प्रकाश बुवाको हक र अंश माग्दामाग्दै अहिलेसम्म न्यायीक ढोकाको चक्कर काट्दै छन् । आजसम्म आफ्नो नागरिकता त के, जन्मदर्ता समेत बनाउन सकेका छैनन् । प्रकाश राज्यस्तरबाट पाउनुपर्ने सबै अधिकारबाट बञ्चित भएका छन् ।
घटना वि.स. २०५१ सालको हो । सिगास गाउँपालिकाकी देवकी(नाम रिवर्तन) बलात्कृत भइन् । सो घटनाबारे आफन्तलाई सुनाइन् । देवकीले बताए अनुसार स्थानीय गाडो धामी नाम गरेका ब्यक्तिले देवकीलाई बलात्कार गरेपछि गर्भ बसेको थियो । देवकीका श्रीमानको २०४५ कार्तिक ७ गते मृत्यु भइसकेको थियो । उनि एकल महिला हुन् ।
आफन्त भनिएका दान सिंह धामीसहितका ठुला भनाउँदाहरु गाउँमा मिलेर घटना सामसुम पारे । बलात्कारमा संलग्न भनिएका गाडो धामीले ती एकल महिला देवकीलाई नगद २० हजार रुपैया र दुई तोला सुन दिनुपर्ने सहमती गराएर घटना गाउँमै मिलाईयो ।
देवकीको भनाइ अनुसार २ तोला सुन र २० हजार रुपैया आफन्त भनिएका दान सिंह धामीले नै राखे । उक्त पैसा र सुन ५ वर्ष सम्म पालन पोषणका लागि महिलालाई दिइएको थियो । तमसुक नै बनाएर उक्त पैसा र सुन लेनदेन भएको बताइएको थियो । तर त्यो तमसुक अहिले गायव छ ।
गाडो धामीबाट बलात्कृत भएकी देवकीले २०५२ माघमा प्रकाशको जन्म दिएकी थिइन् ।
उनै प्रकाश आफ्नो बुवा र अंशकको हकदावी गर्दै यहाँसम्म दौडधुप गरिरहेका छन् ।
गाडो धामी नाम गरेका व्याक्तिबाट आमा करणीको सिकार भई आफ्नो जन्म भएको २० वर्षको हुदा थाहा पाएको प्रकाश बताउछन् । त्यसयता समाजका अगुवा, आफन्त, जनप्रतिनिधि, र प्रहरीचौकी सम्म पुगेका थिए ।
त्यसपछि स्थानीय जनप्रतिनिधि, प्रहरी चौकी र समाजिक अगुवासँग आफ्नो हक माग गर्दा कहिकतैबाट सहयोग नजुटेपछि गत वर्ष जिल्ला अदालतमा मुद्धा दर्ता गरेको प्रकाश बताउछन् ।
आमा देवकीसँग गाडो धामीले शारिरीक सम्पर्कगरी मेरो जन्म भएको र गाडो धामीले मलाई छोरा स्वीकारगरी बुवाको नाम र अंश दिनुपर्ने माग गर्दै मुद्धा दर्ता गरेका थिए ।
आमा देवकीपट्टीका छोराहरु र बुवा दावी गरिएका गाडो धामीबाट नागरिकता र सम्पतीको हक माग्दा नपाएपछि अदालत पुगेको प्रकाश बताउछन् ।
जिल्ला अदालत बैतडीबाट प्रकाशकै पक्षमा फैसला आएको थियो । तर त्यसपछि गाडो धामीले उक्त फैसलाका बिरुद्ध उच्च अदालत दिपायल कञ्चनपुरमा मुद्धा दर्ता गरेका छन् । प्रकाशले यही भाद्र अन्तिम साता कञ्चनपुर अदालतमा पनि वयान दिएर आएका छन् । पुनः असोज १६ गते बयान दिन जाने तयारीमा छन् ।
जिल्ला अदालत बैतडीले गाडो धामी र देवकीबीच भएको सम्बन्धबाट प्रकाशको जन्म भएको ठहर गरेको छ । यसैगरी गाडो धामीको नाममा रहेको कैलालीको मसुरियामा रहेको जमिनको हिस्सा प्रकाशलाई पनि दिनुपर्ने फैसला सुनाईको थियो ।
एक वर्ष लामो दौडधुपबाट जिल्ला अदालतबाट न्याय पाएको महशुस गरेका प्रकाश फेरी उच्च अदालत दिपायल कञ्चनपुरको चक्कर काटीरहेका छन् ।
यतिका वर्षसम्म जन्मदर्ता समेत गर्न नपाएपछि आफु अनागरिक बनेको प्रकाश बताउछन् । ‘आजसम्म सरकारी कार्यालयबाट मेरो नामको कुनै कागजात बनाउन पाएको छैन, स्कुल समेत बढ्न पाएन, अहिले नागरिक बन्नको लागि लड्दैछु,’ प्रकाश भन्छन् ।
यस घटनाका अर्का साची सोही ठाउँका प्रेम सिंह धामी पनि हुन् । प्रेम सिंहले २०५१ सालमा देवकीलाई करणी गरी भागेका गाडो धामीलाई पाटनबाट समातेर गाउँमा लगेर गएका थिए । त्यस बखत गाडो धामीले २० हजार नगद दिएको र २ तोला सुन समेत देवकीलाई दिने सहमती सहितको तमसुक बनाइएको प्रेम सिंह धामी बताउछन् ।
‘यस घटनालाई मैले राम्ररी बुझेको छु, गाडो धामीलाई पाटनबाट समातेर गाउँ मैले पुर्याएको हु, त्यतिबेला गाडो धामीबाट तमसुक बनाएर सुन र नगद भराइयो, उक्त नगद २० हजार र २ तोल सुन दान सिंह धामीले नै लगेका हुन् ।,’ प्रेम सिंह धामीले भने ।
प्रकाशकी पहिलेकी श्रीमतीलाई समेत अर्कैको जिम्मा लगाएर नगद र सुन समेत दान सिंह धामीले नै लिएको खुलेको छ । यस विषयको तमसुक नै फेला परेको छ । यसअघि देवकीलाई गाडो धामीले दिएको २ तोला सुन र २० हजार रुपैया समेत उनैले राखेको आरोप थियो । हुदाहुदै बिहे गरेर भित्र्याएकी प्रकाशकी पहिलो श्रीमतीलाई समेत सुन र नगद लिएर अर्कैको जिम्मा लगाइदिएका छन् ।
प्रकाशको पहिलेकी श्रीमतीलाई लगेका आफन्तहरुले तमसुकमा भने बमोजिम दान सिंह धामीलाई जारीको सुन र नगद दिएको बताएका छन् । तमसुकमा भएको कुरा साचो रहेको प्रकाशकी श्रीमतीलाई लैजाने केटा पट्टीका नाता पर्ने सुरेशले बताए ।
प्रकाशको जिवनमाथि खेलवाड गर्ने गाडो धामी र दान सिंह धामी नै रहेको प्रेम सिंह धामीको आरोप छ ।
गाडो धामीले यो आरोप अस्वीकर गरिरहेका छन् । यो जिल्ला अदालतको बकपत्रमा समेत उल्लेख थियो । आरोप अस्वीकर गरेको भएपनि आरोप अस्वीकर गरेको कुरा पुष्टि हुने आधार अदालतले देखेको छैन । फोनबाट यस विषयमा बुझ्न खोज्दा हामिलाई गाडो धामीले कुनै प्रतिक्रिया दिन चाहेनन् ।
घटनासँग जोडिएका सुन र नगद लिएको भनिएका दान सिंह धामीले पनि आफुमाथिको यो आरोप सरासर झुटो रहेको बताउछन् । ‘यो आरोप झुटा हो, म जहाँ गएर पनि भन्छु,’ उनले भने ।
